الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
22
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )
خلاصه اينكه در « فاعليت فاعل » هيچ نقصى نيست ، هر چه هست در قابليت قابل ، و گرنه آيات الهى ، پيامبران بزرگ ، اخبارى كه از امم پيشين رسيده ، و خبرهايى كه از قيامت به آنها داده مىشود هر كدام حكمتى بالغ و رساست كه مىتواند در روح و جان آنها اثر بگذارد اگر كمترين آمادگى روحى وجود داشته باشد . در آيه بعد مىفرمايد : « اكنون كه اين بيگانگان از حق ابدا آمادگى پذيرش را ندارند آنها را به حال خود واگذار ، و از آنان روى گردان و به سراغ دلهاى آماده رو » ( * ( فَتَوَلَّ عَنْهُمْ ) * ) . « و روزى را به يادآور كه دعوت كننده الهى مردم را به امر وحشتناكى دعوت مىكند » دعوت به حساب و بررسى نامه اعمال ( * ( يَوْمَ يَدْعُ الدَّاعِ إِلى شَيْءٍ نُكُرٍ ) * ) ( 1 ) . بنا بر اين جمله « * ( يَوْمَ يَدْعُ الدَّاعِ ) * » جمله مستقلى است كه از جمله « * ( فَتَوَلَّ عَنْهُمْ ) * » جدا است ، هر چند بعضى آن را دنباله جمله قبل دانستهاند مىگويند منظور اين است در روز قيامت كه دعوت كننده الهى را مىخواند و آنها دست به دامن تو براى شفاعت مىزنند از آنان روى بگردان ، ولى اين تفسير بسيار بعيد به نظر مىرسد . اين « دعوت كننده » خدا است ؟ يا فرشتگان او ؟ و يا اسرافيل كه با نفخ صور مردم را به رستاخيز دعوت مىكند ؟ و يا همه اينهاست ؟ مفسران احتمالات
--> ( 1 ) « يوم » در آيه فوق متعلق به « اذكر » محذوف است ، و بعضى احتمال دادهاند متعلق به « يخرجون » باشد ، اما بعيد به نظر مىرسد .